Wildebeest analysis examples for:   agm-agm   N    February 11, 2023 at 17:51    Script wb_pprint_html.py   by Ulf Hermjakob

23217  MAT 1:4  Aihɨ Ramɨho so Aminataapɨhomɨ sapɨhore. Aihɨ Aminadaapɨho so Naasonɨhomɨ sapɨhore. Aihɨ Naasonɨho so Sarɨmonɨhomɨ sapɨhore.
23225  MAT 1:12  Aihɨ Isɨraherɨhiya Babironɨhanda napwɨtɨwɨ bimohuraapɨ isɨhiya siya saiwɨ namoyaatɨmɨ nowaayopo. Namoyaatɨmɨ nowaawɨ Jekonaiyaaho so Siyaarɨtiyerɨhomɨ sapɨhoematataise. Aihɨ Siyaarɨtiyerɨho so Serapaperɨhomɨ sapɨhore.
23229  MAT 1:16  Aihɨ Jekopɨho so Josepɨhomɨ sapɨhore. Aihɨ Josepɨho so Mariyaahaatamɨ warɨhore. Aihɨ Mariyaahaatɨ Jisaasihoai namoyataise. Iyataatɨ nyahɨ Judaahiyaanɨnɨ kopɨ Isɨhiyai Japɨhɨ Numwaitandɨ Autaahaatɨho Ahɨwisɨhore taatɨ ambɨhɨtɨhaato.
23230  MAT 1:17  Aihɨ Abɨraahamɨhoaapɨhapɨ isɨhiya sapiyaunɨ mwaayaunɨ ikwɨ maindɨmwɨtihɨ auhɨramɨ murɨtihɨ murɨtihɨ 14 kaiwɨ siyahaiwaara namoyaatɨmɨ napɨwɨ Daawitɨhoaapɨhɨ noaipawaayopo. Aihɨ amɨ Daawitɨhoaapɨhapɨ sapiyaunɨ mwaayaunɨ ikwɨ maindɨmwɨtihɨ auhɨramɨ murɨtihɨ murɨtɨhaiwaara 14 kaiwɨ namoyatɨmɨ nasauhɨ isɨhiya Babironɨhiya Isɨraherɨhiyai tipɨ numwaasi nuwɨ Babironɨhanda napuhauhɨ napwɨtohura noaipawaayopo. Aihɨ amɨ sura napwɨtɨwɨ bimohuraapɨ sapiyaunɨ amɨ mwaayaunɨ ikwɨ maindɨmwɨtihɨ auhɨramɨ murɨtihɨ murɨtɨhaiwaara 14 kaiwɨ namoyaatɨmɨ napɨwɨ Kɨraisiho Isɨhiyai Japɨhɨ Numwaitandɨ Autaahaatɨho Ahɨwisɨho noaipasurandaise.
23234  MAT 1:21  Isɨ Mariyaahaatɨ maaha woho namwɨtaise. Namwonɨhɨ ko noaipatɨ komɨ isɨhiyaamɨ maipɨhaiwa nemwatɨ japɨhɨ numwaitandɨhosɨ kɨnyɨ kɨretɨ saundɨpɨ Jisaasihoe tɨpɨ ambɨhunde,” undatɨ kaundataase.
23236  MAT 1:23  “Atime apwaimaamaatɨ waatɨ wohoaisatɨ wɨndɨ namohaatɨ gwɨsɨtatɨ maaha woho wo namwɨtaise. Namwonɨhɨ kiya Imaanuherɨhoe tɨwɨ ambɨhɨtɨtaapo,” tatɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atisatɨ netɨ ausaasɨho katatɨ ahaisɨhaare. Iyataatɨ satɨ ambɨhitamɨ tanyaahaarɨ, “Autaahaatɨho nyangisatɨndaise,” tawaawɨ “Imaanuherɨhoe,” tawaatopo.
23238  MAT 1:25  Siyatɨ numwaataahandɨ kandɨ Josepɨho kaatisatɨ wɨndɨ maasɨ dahomaise. Nehɨ koai yandɨhɨ bimaamɨ notɨ kaatɨ maaha namwihɨhurandaise. Siyatɨ kaatɨ maaha woho namwihɨ Josepɨho ambɨpatɨ Jisaasihoe tatɨ ambɨpatɨ nusoaasataise.
23240  MAT 2:2  Napɨwɨ kiya satawaatopo, “Metɨhonjɨ wonjɨ kɨmbɨhɨ noaipasonyonjɨ sonjɨ Judaahiyaamɨ awaisɨhoematɨtandɨhosɨ maahapɨhe kaumbwaatɨ waatɨ konjapɨ noaipase tatɨ nanyisisaamaatɨ mɨhapɨhɨ ipɨho noaipasɨpɨpɨhapɨ nyahɨ usonaamapɨ iwinjawaatewainjamɨ nasahaayono konjapɨ atotɨpɨwesaatɨ gaapundaatɨ mepɨ autaahemwaitɨhaawo,” tawaatopo.
23242  MAT 2:4  Aihɨ awaisɨho Erotɨho namatɨ pɨrisihiya isɨhiya isɨhiyaapɨ nandapa kohasɨpɨho tɨhɨwɨ Autaahaatɨhoai dɨpumanɨhohiyɨhiyaamɨ awaisawɨhiya pɨrisihiyaisunɨ amɨ isɨhiya usa wɨnɨhapɨpa katɨwunjohiyɨhiyaisunɨ numwaatɨ ahoyataise. Numwaatɨ ahoyatɨ kiyaisɨ sata nunjenataise. “Utaaho Isɨhiyai Japɨhɨ Numwaatɨ Iwinjatɨtandɨ Autaahaatɨho ahɨwisɨho aunahɨpatɨ maahɨwɨta noaipaitaise?” tatɨ kiyai nunjenataise.
23243  MAT 2:5  Nunjesɨhɨ kiya satɨwɨ kaundawaatopo, “Kɨmatɨ yapɨpatɨ Judiyaahandamɨ aunahɨpatɨ Betɨrehemɨhanda noaipaitaise. Iyataatɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atisatɨ netɨ ausaasɨho pɨropetɨho wo pɨwɨha wa satatɨ jɨpatɨpiyatɨ ahaisɨhaare.
23246  MAT 2:8  Nunjesɨhɨ kiya wihoaaŋɨha kaundauhɨ amɨ ko kiyai jaiwɨta saundataase. “Nɨngimaawɨ nundɨ kopɨ gaapundɨtɨ mepɨ autaahemwaitaano. Isɨ sahɨ nuwɨ baiwɨ sonjɨ metonjapɨ daapɨ mmonɨwɨ kaiwɨse. Aiwɨ sonjɨ metonji daapɨ usonɨwɨmapɨ nɨngi napɨwɨ kandɨtaatɨwe,” undatɨ kiyai Betɨrehemɨhandaahapɨ natausaasataise.
23247  MAT 2:9  Natausaasihɨ kiya nowaayopo. Taawɨ nowaawɨ kaumbwaatɨ mɨhapɨhɨ ipɨho noaipasɨpɨpɨhɨ usonɨhohaamaatɨ kaati usonawaayopo. Aihɨ kaatɨ kaumbwaatɨ kiyaamɨ jɨhɨ naihɨ iwinjapepinjamɨ numbwɨwɨ kaatɨ kaumbwaatɨ notɨ metɨhonjɨ nanototimbɨpɨhɨ namɨhaataise.
23251  MAT 2:13  Aihɨ isɨhiya ipɨho noaipasɨpɨpɨhapɨhiya aimɨ niyauhɨ Autaahaatɨhomɨ enjerɨho otɨpɨpatɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨho nehɨ koai wo yapepataahɨ Josepɨhoaapɨhɨ noaipatɨ saundataase: “Kɨnyɨ ketɨ dosisɨ metɨhonjisunɨ sanaatisunɨ numwaasisɨ yanɨhɨmapɨ yapɨpatɨ wɨtɨ Isipɨhandaahapɨ numwe. Numbwɨ bimambɨpɨ nɨwahonɨnɨ kahɨtisanɨhura japɨhɨ napɨtaapo amɨ Erotɨho metɨhonji tiwɨtandɨ daitaiso,” undataase.
23253  MAT 2:15  Siyatɨ Josepɨho notɨ Isipɨhanda bimaamɨ notɨ Erotɨho napwisurandaise. Aihɨ Awaisɨho Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha jɨhura komɨ pɨwɨha atisatɨ netɨ ausaasɨhomɨhetapɨ katisɨha ka akaaha tɨtɨhɨ noaipataise. Iyataatɨ Autaahaatɨho sandaase, “Nisɨ Maasɨhɨho Isipɨhanda bimihɨ nɨnɨ gandɨ japɨhɨ numwaataayo,” tatɨ katisɨha akaaha noaipataise.
23260  MAT 2:22  Nasatɨ Akeriyaasihopɨ sapɨho Erotɨhomɨ aunahɨpatɨ netɨ Judiyaahanda awaisɨhoematatɨ jaatɨ bindataise tauhɨ Josepɨho atisataatɨ namatɨ kapɨhɨ naitandɨ yayataise. Yaihɨ Autaahaatɨho yapepataahɨ pɨwɨha jɨhaatɨ Josepɨhoai kaundihɨ namatɨ Josepɨho kindari numwaasi yapɨpatɨ Pɨropinjɨhandɨ Garirihandaahapɨ niyataise.
23261  MAT 2:23  Niyatɨ yapɨpatɨ Garirihandamɨ aunahɨpatɨ taunɨhandɨ maipɨhonjɨ Nasaretɨhando tɨwɨ ambɨhɨtohɨpata bindataise. Iyataatɨ isɨhiya Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiya jɨhura pɨwɨha satɨwɨ katohɨha akaaha noaipataise. Kiya kopɨ satawaatopo: “Ko Nasaretɨhandaahapɨhore, tɨwɨ ambɨhɨtɨtaapo,” tɨwɨ kiya katawaatopo.
23262  MAT 3:1  Aihɨ Jisaasiho Nasaretɨhanda aimɨ gwɨnyanatɨ bimisura Jonɨho Isɨhiyai Baawusɨtandɨho noaipataise. Noaipatɨ Judiyaahandamɨ yapɨpatɨ ipatɨ iwɨwɨrɨho owehapɨhɨ bindataatɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha sata ausaatɨ isɨhiyai saundataase.
23265  MAT 3:4  Jonɨho so maasapɨho kamerɨhandamɨ atɨha gwɨnɨwɨha niyohore. Niyotɨ yamepatɨ komɨ bwandɨpataapɨhɨ wɨsasanahore. Iyatɨ ko nandapa nainjɨpɨpa tapaatɨpɨhounɨ ipataatɨhapɨ apɨpaamɨ mwaahounɨ nanataise.
23269  MAT 3:8  Isɨ sahɨ saiwɨ satɨwɨ, ‘Nyahɨ nyamɨ maipɨhaiwa aimɨ namawaatɨ akɨtɨnɨhɨ nepemaitaatɨ Autaahaatɨhoenda aimɨ akɨtɨnɨhɨ nasɨhaayo,’ tɨwɨ isɨhiyai nunjawɨ akɨpɨpa kaiwɨ tɨtɨhɨ daiwɨse.
23270  MAT 3:9  Isɨ sahɨ samɨ maarɨhoaatɨhapɨ satɨwɨ, ‘Nyahɨ Abɨraahamɨhomɨ mwaayaanɨ maatiyaanɨ saisatoyaanisɨ Autaahaatɨhomɨhiyaanɨne. Isɨ Autaahaatɨho nga nyangi nehɨ nanɨhiyatɨ nanyamaitaise,’ maatɨwɨse amɨ sahɨhɨmetisɨ Autaahaatɨhohɨ kɨmaiwa nawɨmaiwa netɨ nga Abɨraahamɨhopɨ komɨ saisatoyematɨ kiyatɨ ahaitaise.
23272  MAT 3:11  Iyatɨ isɨhiya nahatiyaisɨ saundataase, “Nɨnɨ sahɨ nepemaitotɨhandapɨ gwɨnyaataatɨ sahɨ nepemaitotɨhandɨ nasisatɨ nehɨ waapohoraahɨ baasusataayo. Isɨ amɨ utaaho nisɨ ipotɨ napisɨho so Itɨpɨho Gaahoraahunɨ amɨ Itɨpɨho komɨ sisɨha watɨpɨhaaraahunɨ otɨhatɨsema yutɨhɨraahamatiyatɨ nasamaasaitaise. Iyatɨ ko nɨngi nanɨtipɨhaatɨ apɨpaahɨ awaisɨhore. Isɨ nɨnɨ komɨ asuipatɨ nehɨ otɨpɨpatɨho kaipatamataindɨ nga nambɨndɨ nɨwusohaitandɨ awaisɨhonɨnɨ gaahonɨnɨmaahe.
23273  MAT 3:12  Iyatɨ nisɨ ipotɨ napisɨho isɨhiya nahatiyai netɨ tipɨtapaatɨ usondandɨ komɨ ikwɨrɨ tɨmendaisɨ amɨ utaaho nandapa akɨpɨpa kɨpotaatɨ maipɨhapa napɨpatɨ nemasɨpatamatiyatɨ kaitando. Nematɨ nandapa akɨpɨpa aŋɨhandɨ nandapaapɨ aŋɨmatindɨhandaapɨhɨ netɨ ahaitaise. Ahiyataatɨ nandapa maipɨtihɨ nemasɨpɨpa netɨ sisɨha kaanɨhɨ namaayotatɨ tɨhisɨhaapɨhɨ tɨhoaitaise. Isɨ amɨ sahɨ nepemaitɨwɨ Autaahaatɨhoenda napɨwɨse ko sangi japɨhɨ nasamaito,” undatɨ Jonɨho isɨhiya koenda nasohiyɨhiyai kaundataase.
23277  MAT 3:16  Aihɨ Jisaasiho osetetɨ waapoho nesi nehɨhaatɨ notataise. Notatɨ bitosɨhɨ yamɨhapatɨ kopɨ tɨwɨtawamataise. Tɨwɨtawamasɨhɨ ko jataise. Jataatɨ Autaahaatɨhomɨ Itɨpɨho koho dɨpɨhomatiyaho yamɨhapataatɨhɨraapɨ Jisaasihomɨhasɨnɨ nasataise.
23280  MAT 4:2  Notɨ apatɨhɨ otapɨhaatɨ nandapa onaayatɨ namaanatɨ bimaamɨ naihɨ waatɨho wo napotɨ wo nusoaipataise. Nusoaipasɨhɨ asisɨha 40 kiyahaiwa sanawihɨ Jisaasihoai apɨpaahɨ aungwohandɨ jaumanamataise.
23281  MAT 4:3  Aihɨ Bwaasɨrɨhɨrɨ nasataise. Nasatɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha nemasotatɨ Jisaasihoai saundataase: “Kɨnyɨ apɨpaahɨ akɨtɨnɨhɨ Autaahaatɨhomɨ mwaahoŋɨtapaapaahɨ ye nɨnɨ kɨmɨkonɨne tɨpɨ nɨngi nepɨ nanisapɨ kɨmaiwa nawɨmaiwa noaipatɨ nandapa bɨretɨhandimatonɨhɨ kɨnyɨ nepɨ nandaapɨ kaunde,” undataase.
23282  MAT 4:4  Undihɨ Jisaasihomɨha saundataase, “Owe! Amɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha sandaase. ‘Nehɨ nandapa bɨretɨhandɨhɨhɨ isɨhiyai kiya asɨyaimatɨwɨ bimɨtaatɨwɨhandɨ wɨndɨ nunyataamaise. Owetise. Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha nahatewa komɨ maahomwaaŋapɨ katiwaiwa atiwɨ nepɨ japepihɨrauhɨ isɨhiyai kiya asɨyaimatɨwɨ bimɨtaatɨwɨhandɨ nunyataise,’ ndaase,” undataase.
23283  MAT 4:5  Saundatɨ Jisaasiho kaundihɨ namatɨ Bwaasɨrɨhɨrɨ Jisaasihoai numwaasi aunahɨpatɨ apɨpaahɨ awaipatɨ Jerusaremɨhandaahapɨ notaise. Notɨ aŋɨ awaindɨhandamɨ mɨhaatɨ nɨwaataatɨ aundetɨhoaasɨnɨ ahɨwisataise.
23284  MAT 4:6  Ahɨwisatosatɨ Bwaasɨrɨhɨrɨ Jisaasihoai saundataase, “Kɨnyɨ apɨpaahɨ akɨtɨnɨhɨ Autaahaatɨhomɨ mwaahoŋɨtapaapaahɨ kɨmasɨnapɨ mɨhaapɨ naapwaate. Amɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha satatɨ jɨpatɨpindiso. ‘Nɨnɨ kinyapɨ nisɨ enjerɨhiya otɨpɨpatɨhiya yamɨhapataatɨhɨ bimohiyɨhiyai nandusoaasisanɨhɨ kiya kiyaamɨ ikwɨraatɨhɨ gi giwasaihɨ nawɨhaara kɨnyɨ auhɨrɨa sundɨpɨhoaisangi wɨndɨ asundɨmusoaitaise,’ tatɨ pɨwɨha aimɨ jɨpatɨpindisɨ naapwaate,” undataase.
23286  MAT 4:8  Aihɨ Bwaasɨrɨhɨrɨ amɨ Jisaasihoai numwaasi sisɨho wo apɨpaahɨ utaarɨhoaasɨnɨ niyataise. Niyatɨ autaahɨ mɨhasɨnɨ bitondaatɨ isɨhiya kahatamatɨponjawɨhiyaamɨ yapɨpatɨ aunahɨpatɨ gaahaiwa nahatewa maarɨho dotɨ amɨ ambɨpatɨ pɨwɨha gɨmunyaatɨhaiwa nahatewa gaamatɨ nunjataise.
23287  MAT 4:9  Nunjatosatɨ Jisaasihoai saundataase, “Kɨnyɨ nisapɨ maarɨnitɨpɨ atotɨpɨnɨwesapɨ mepɨ autaahepɨnɨmasamaahɨ saiwa nahatewa gi nahɨmɨto amɨ kaiwa kɨnyɨ jatɨtaapo,” undataase.
23289  MAT 4:11  Aihɨ Bwaasɨrɨhɨrɨ Jisaasihoai namasi notaise. Naihɨ Autaahaatɨhomɨ enjerɨhiya usa napɨwɨ Jisaasihoai andɨtɨwiwawaayopo.
23291  MAT 4:13  Iyataatɨ ko Jisaasiho Nasaretɨhanda namasi notɨ yapɨhaurɨ Sepɨyuraanɨhomɨhiyaamɨhataahunɨ Napɨtaaraihomɨhiyaamɨhataahunɨ aunahɨpa wɨtɨ Kapaniyaamɨhandamɨ detɨ durɨhɨrɨ Garirihandainɨ ahetihɨhata notɨ bindataise.
23293  MAT 4:15  “Yapɨpatɨ Sepɨyuraanɨhomɨhiyaamɨhatamunɨ yapɨpatɨ Napɨtaaraihomɨhiyaamɨhataahɨ durɨhɨramɨhihoaaŋɨ waapɨhaatɨ Jorɨtaanɨhaatɨ nahaitɨwɨ wihɨnɨ mɨhihɨnunɨ amɨ Judaahiyaamɨ dawaataatɨ bimohiyɨhiyaamɨ yapɨpatɨ Garirihandamɨ wihoaaŋɨhata noaipasɨhɨ aimɨ mmonawaayopo. Iyataatɨ isɨhiya napwɨtaatɨwɨhandamɨ asɨhatindɨhandaatɨhɨ bimohiyɨhiyaapɨhɨ nausainjɨtɨhandɨ aimɨ noaipataise.
23302  MAT 4:24  Aihɨ Jisaasiho siyatɨ otɨpɨpatɨ kaindɨhandapɨ pɨwɨha yapɨpatɨ Siriyaahanda notɨ gaamataise. Aihɨ kiya atisawaawɨ namapɨ isɨhiya ambɨpatɨ aungwohandɨ ikɨtɨhɨtisa nɨwɨnatɨ yaawindɨhandisawɨ bimohiyɨhiyaisunɨ itɨpɨho maipɨhaiwa kiyaamɨ omaŋɨtɨtɨhɨ nɨwɨndaatɨ iwiwatahiyaisunɨ amɨ isɨhiya tɨmahiyawɨ kwaapanɨmaasapɨ ahotawa itihohiyɨhiyaisunɨ isɨhiya ikwauhɨrɨ namɨhatatɨ bɨwatesawɨhiyaisunɨ siya timbɨpa kahatamatɨpetahapa numwaasawɨhiyai numwaasi Jisaasihoaapɨhɨ nasawaayopo. Numwaasi nasauhɨ kiyai Jisaasiho tɨtɨhɨwiwataise.
23304  MAT 5:1  Aihɨ Jisaasiho jata isɨhiya wɨrɨsandɨhandɨ tɨtaahiyɨhiyaatihiyata namatɨ sisɨhoaasɨnɨ nasaamanataise tamangɨpɨpɨhapɨ isɨhiyai daahepihɨwatɨ iwinjatataatɨ pɨwɨha kataunjɨtando. Nasaamanatɨ mɨhasɨnɨ bimihɨ amɨ komɨ otɨpɨpatɨ mmowɨ nepɨ kaiwɨ nɨwipinjohiyɨhiyaisangi kapɨhɨ naiwɨ komɨhinɨ detɨ koaisawɨ maasɨ bindawaayopo.
23318  MAT 5:15  Iyataatɨ isɨhiya norɨhɨrɨ wɨrɨ tɨpopɨ yutɨhɨrɨ namaasapɨ ahiyawaamaayopo, owetise. Nehɨ norɨhɨrɨ tɨpopɨ autaahiwawaayopo isɨhiya nahatiya aŋɨtɨtɨhɨ bimohiyɨhiyai nɨwusoaatɨtando.
23319  MAT 5:16  Isɨ sɨkaiwɨ samɨ kiyohɨtɨhandɨ isɨhiya usaisɨ nɨwusoaatane. Nɨwusoaatonɨhɨ samɨ kiyohɨwaiwa gaahaiwaatanɨhɨ mmonawaawɨ samɨ Japɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨhomɨ ambɨpatɨ nɨwimaitaatɨwo.
23320  MAT 5:17  “Iyataatɨ sahɨ nisapɨ ko wɨnɨhapɨpaunɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiyaamɨ pɨwɨha katohɨwaiwaunɨ netɨ nemaitandɨ nasataise tɨwɨ wɨndɨ gɨmunyaapɨse, owe. Nɨnɨ saiwa nemaitandɨ nasataamaayo, owe. Nɨnɨ nehɨ kaiwa netɨ akɨwaiwemaitandɨ nasataayo.
23321  MAT 5:18  Nɨnɨ pɨwɨha apɨpaahɨ akɨtɨha kɨma kasatɨtandiyonɨ baiwɨ atiwɨse. Yapɨpatɨ amɨ yamɨhapatɨ ahotɨmɨ niyonɨhɨ Autaahaatɨhomɨ wɨnɨhapɨpaisangi ahotɨmɨ notɨ Autaahaatɨho komɨ pɨwɨha kahapaamapɨpa kaitandɨ kata wɨsasa ahaiwaiwa akɨwaiwa noaipahonɨhura owetɨtandɨhapaare.
23324  MAT 5:21  “Iyataatɨ wɨnɨhapɨpa isɨhiyaisɨ timaamape tɨwɨhapa aimɨ samɨ jaasoya nehopo. Nepɨ sangi wɨnɨhapɨpa kapa katɨwɨsasauhɨ sahɨ aimɨ atiwɨ gwɨnyaapɨhiyaate. Iyatɨ amɨ pɨwɨha andɨtɨwiwɨha sataha aimɨ atiwɨhiyaate: ‘Utaaho wo isɨhiyai tiwamataataahɨ so pɨwɨha tipɨtapaatɨ mmondandɨhoaapɨhɨ noaipaitaise,’ tɨwɨha atiwɨhiyaate.
23326  MAT 5:23  Isɨ kɨnyɨ Autaahaatɨhopɨ gaapundɨpɨ komɨ ambɨpatɨ nuwimaitaapiyapaapɨ kinyɨ naisoho wo kinyapɨ pɨwɨha ahotanɨho bimonɨhɨ gwɨnyapenapaapaahɨ nehɨ namasi numwe. Numbwɨ koaisapɨ pɨwɨha tɨtɨhemapɨ napaisaatɨnɨmapɨ kɨnyɨ jahɨra naimbɨ Autaahaatɨhomɨ ambɨpa mepɨ autaahemwapɨ numwɨtaapɨ nesi naingɨpɨpa koai nunye.
23337  MAT 5:34  Atisauhɨhandɨ kandɨ nɨnɨ sangi sandɨ kasatataato, ‘Ahomunɨ ahapaamunɨ ambɨpata sapa saitaano,’ tɨpɨ pɨwɨha katɨpɨ wɨmisase, owetane. Nehɨ akɨpɨpaahɨ kaime. Iyapaapɨ ‘yamɨhapataatɨhapɨto maatɨme.’ Amɨ sapɨhɨ Autaahaatɨhomɨ mɨtɨhomasɨpɨpɨhiso.
23355  MAT 6:4  Isɨ kinyɨ isɨhiyaapɨ maarɨho asɨpiyapaapɨ kaingɨtɨhandɨ noaasandane. Noaasandanɨhɨ Gapɨho noaasandihɨhaiwa mmonahosɨ mmonataatɨ kandapɨ wihoaaŋɨhapa nahɨmɨtaise.
23360  MAT 6:9  “Isɨ sahɨ saiwɨ kɨmɨretɨ gaapundɨwɨse ‘Nyamɨ Apɨhoŋɨ yamɨhapataatɨhɨ Bimingɨhonye, kinyɨ ambɨpatɨ nyahɨ naimawa awaindewaama onaahɨtewaamaitaano.
23361  MAT 6:10  Kɨnyɨ nyangi nyainjaapɨ bime. Nyainjaapɨ bimisamɨhɨ nyahɨ kinyɨ maaritingɨrɨhɨretɨ mɨhaatɨ autaahɨ yamɨhapataatɨhɨ japepihɨrohɨpatamatiyaatɨ maapɨ yapɨmbataapɨhɨsangi japepihɨrɨtaano.
23362  MAT 6:11  Nandapa wanɨ ipɨmo kɨmoetapɨhapa nyangi nanyɨnye.
23375  MAT 6:24  “Iyataatɨ utaaho wo awaisururɨ yahuramɨ otɨpɨpatɨ ahoyatɨ isɨwatataatɨ otɨpɨpatɨ kamaitaise, owetɨtaise. Nehɨ woaisaahɨhɨ maarɨho nunyataatɨ woaisɨ maarɨho namumwɨtaise. Iyatɨ woaisɨ biya anɨtisa isɨwatata woai namatɨ pohipɨwisamaitaise. Isɨ sahɨ saiwɨ noaipapɨ Autaahaatɨhomunɨ kahapaamapɨpa nawɨhomunɨ otɨpɨpatɨhiyaatimaamatɨtaapo.
23382  MAT 6:31  Isɨ samɨ nanɨwɨ niyoaitaatɨwɨhapaapɨ pɨhɨtɨwɨ gwɨnyapenawaawɨ pɨwɨha wɨndɨ samaatɨwɨse: ‘Nyahɨ nandapa waapoho maahapa nandɨhaawe? Iyaatɨ apotɨhɨrɨ maahapa niyowaatɨ nipaatɨtɨhaawe?’ tɨwɨ pɨhɨtɨwɨ gɨmunyaapɨse.
23390  MAT 7:5  Kɨnyɨ jaipɨmwɨndiso atime. Kɨnyɨ kinyɨ ndɨhotɨ matoaatɨpatɨ nangɨmaasandipatɨ jɨhɨ nemape. Nemaposapɨ ipotɨ nga baimbɨ japaapɨ sura kɨsaahomɨ ndɨhotɨ ikwaatɨpɨho ahotisɨho baimbɨ mmonɨpɨ nepumaitaapo.
23398  MAT 7:13  “Naaŋɨhandɨ apɨpaahandɨ naitaatɨwɨ nutaatɨwɨhapɨhapɨ onepatunɨ daihɨraunɨ taapwɨnɨ awaiwaure. Aihɨ isɨhiya tɨtaahiyɨhiya nanɨhaiwɨ nandaapɨ taawɨ daihɨra kɨra nowaayopo. Isɨ sahɨ baiwɨ onepatɨ maipɨhinjaatɨhɨ nandaapɨ daihɨra maipɨhinjaatɨhɨ naiwɨse.
23400  MAT 7:15  “Isɨhiya pɨwɨha jaiwɨtɨwɨha ausaahohiyɨhiyaapɨ sahɨ baiwɨ jaawo. Isɨhiya siya jaipɨsatɨwɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atisawa newaahaare tɨwɨ kasatɨtaapo. Saiwɨ jaipɨsatɨwɨ samɨhatɨhɨ maasapɨho sipɨsipɨhandamataiwɨ napaisaatɨ aŋɨnɨ napɨtaapo. Nasaihɨ gaahiye tɨwaitaawɨ owetise. Siya isiya suhɨrɨ ainjɨhɨrɨhɨrɨ iko niyatɨ tahamasɨrɨhɨramataiwɨ kiyaamɨ omaŋɨtɨtɨhɨ isɨhiyai nepɨ nopɨsasɨwɨ tahamanɨtaatɨwɨhaiwa kɨpwɨndahiyaare.
23406  MAT 7:21  “Iyataatɨ isɨhiya jinjapɨhɨ nɨngisɨ Awaisɨhoŋe ndɨwɨ kandohiyɨhiya nahatiya yamɨhapataatɨhɨ nisɨ Apɨho Autaahaatɨho isɨhiyai iwinja bimindɨhandaatɨhɨ wɨndɨ namɨndaitaapo. Apɨpaahɨ owetɨtaise. Nehɨ isɨhiya Apɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨhomɨ maaritatɨ gwɨnyapesɨrɨhɨretɨ baiwɨ japepihɨrohiyɨhiya siyaahɨhɨ nisɨ Apɨho isɨhiyai iwinja bimindɨhandaatɨhɨ nandaitaapo.
23408  MAT 7:23  Ndɨwɨ kandisaihɨ sura nɨnɨ kiyaisɨ ausaatɨ tɨtɨhɨ saundɨto. ‘Sangisɨ nɨnɨ apɨpaahɨ maipɨhonjisangi wɨndɨ maasɨsotɨhiyaate. Sahɨ maipɨhaiwaahɨhɨ kaiwɨhiyaate. Isɨ sahɨ nɨngi nanɨmasi nawɨsawitɨwɨ nuwɨse,’ undɨto.
23418  MAT 8:4  Aihɨ ko noaipatɨ gaahotisɨhoai Jisaasiho saundataase, kɨnyɨ baimbɨ atime. “Kinyɨ asaaha pisapɨpa nɨnɨ nehɨmahohɨtɨmandapɨ isɨhiya nehɨhiyai ausaapɨ kamundɨme. Owetise. Nehɨ tɨtɨhɨ koŋɨnɨhɨ numbwɨ pɨrisihiya isɨhiyaapɨ nandapa tɨhɨwɨ Autaahaatɨhoai nunyohiyɨhiyaapɨhɨ noaipape. Numbwɨ noaipasamɨhɨ kiya kinyɨ pisapɨpa akɨtɨnɨhɨ owendaiso tɨwɨ baiwɨ gisopɨ nangɨsapɨse. Aiwɨ kinyɨ asaaha pisapɨpa akɨtɨnɨhɨ owendaise hɨtisaihaahɨ namapɨ Autaahaatɨho nisɨ asaaha timbɨpa nenɨmataise undɨpɨ nunjɨtaapɨhapa kiyai nunye. Numwisamɨhɨ kiya kapa nepɨ Mosesihomɨ wɨnɨhapɨpa katimumwaaŋɨ kamwaaŋɨ kinyapɨ tɨhɨwɨ Autaahaatɨhoai numwɨto,” undatɨ Jisaasiho koai kaundataase.
23419  MAT 8:5  Aihɨ Jisaasiho niyatɨ aunahɨpatɨ Kapaniyamɨhanda noaipasɨhɨ utaaho wo isɨhiya Romɨhiyaamɨho tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 100 kaiwɨhiyaamɨ mɨtɨho nasataise. Nasatɨ Jisaasihoai nunjenatɨ saundataase.
23434  MAT 8:20  Saundihɨ Jisaasiho koai wihoaaŋɨha saundataase. “Suhɨrɨ ainjɨhɨrɨhɨrɨ kɨramɨ akosɨha yomumwaaŋɨ nanoaitandɨhapɨhɨ ausetahɨre. Iyataatɨ amɨ kohoaisangi nanoaitandɨha itɨha ausetahore. Iyataahandɨ kandɨ Nɨnɨ Isɨhiyaamɨ Saahonɨnɨ Jɨhonɨnɨ nehɨhaatɨ maatɨmaatɨ nanotɨ daayataahonɨnisɨ aŋaaŋɨ owehonɨne,” undataase.
23438  MAT 8:24  Taawɨ niyauhɨ nuwisaataatapɨ itɨnambɨtɨhɨrɨ apɨpaahɨ aungwohandɨ durɨhɨraatɨhɨ noaipataise. Noaipatɨ itɨnambɨtɨhɨrɨ durɨhɨri tiwayaasɨhɨ waapɨhaatɨ sisɨho dotɨ kopuhotɨ tiraamataise. Sandɨ taatɨ saihɨ Jisaasihohɨ ahomaaya nanomataise.
23439  MAT 8:25  Nanomasɨhɨ komɨ otɨpɨpatɨhiya Jisaasihoenda nuwɨ koai ahowimawaayopo. Ahowimapɨ kiya koai saundawaatopo. “Awaisɨhoŋe, nyangi nanyamaape, nyahɨ aimɨ detɨ waapoho nana owetɨtɨhaawiyono,” undawaatopo.
23442  MAT 8:28  Aihɨ Jisaasihoaisawɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaisawɨ durɨhɨrɨ nahaitɨwɨ wihɨnɨ mɨhihɨnɨ yapɨpatɨ Gataraahanda nuwɨ noaipawaayopo. Nuwɨ noaipɨhauhɨ utaahurɨ yahurɨ itɨpɨho maipɨhaiwa nɨwɨndaapɨ bimauhɨhurɨ akosɨha isɨhiya napohiyɨhiyai ahiyohɨpɨpɨhɨ bindamaahurɨ kɨraapɨ napihɨ Jisaasihoaisawɨ nutanawaayopo. Iyataatɨ utaasurɨ surɨ apɨpaahɨ watɨpɨhurɨtihɨ isɨhiya yaiwɨ wɨndɨ dahomaiwɨhɨraare.
23443  MAT 8:29  Aihɨ surɨ utaasuramɨhatɨhapɨ itɨpɨho maipɨhaiwa Jisaasihoai saundɨwɨ kaahaundawaatopo. “Autaahaatɨhomɨ Mwaahonye, kɨnyɨ nyangi napitɨnyitaape? Nyamɨ asisɨha kɨnyɨ nyangi nyapɨ mwɨnyapɨ yaasɨhandɨ nanyamɨtaapɨha sangɨ noaipasɨ napaapɨ nambɨhoŋe?” undawaatopo.
23447  MAT 8:33  Aihɨ isɨhiya maasapɨhaiwa jaawɨ bitohohiyɨhiya sandɨ mmowɨmapɨ aunahɨpataahapɨ yanɨhɨmapɨ nowaayopo. Nuwɨ Jisaasiho kaiwaiwa nahatewa ausaapɨ kaundawaatopo. Kaundawaawɨ amɨ Jisaasiho utaahuramɨhatɨhapɨ itɨpɨho maipɨhaiwa nemwasɨhɨ kurɨ noaipapɨ gaahurimatindɨhandapimaawɨ kaundɨwɨ gaamawaayopo.
23448  MAT 8:34  Saiwa Jisaasiho kaiwaiwaapɨ satɨwɨ kaundauhɨ atiwɨmapɨ isɨhiya aunahɨpatɨ nahandɨ nupwɨsasɨwesi Jisaasihoaisunɨ utaahurɨ kuramɨhatɨhapɨ itɨpɨho maipɨhaiwa nemwaasururisunɨ iwinjaitaatɨwɨ nasawaayopo. Napɨwɨ Jisaasihoaisunɨ utaahurɨ kuramɨhatɨhapɨ itɨpɨho maipɨhaiwa nemwasururisunɨ baiwɨ usonɨwɨ gaamawaayopo. Usowɨ kaiwosawɨ Jisaasihoai isɨhiya aunahɨpataahapɨhiya gɨwusepɨ napaisaatundɨwɨ nyamɨ yapɨpatɨ namasi wɨtaahapɨ numwe undawaatopo.
23450  MAT 9:2  Nasa noaipasɨhɨ isɨhiya usa Jisaasiho tɨtɨhɨwiwɨtotɨwɨ gwɨnyapenawaawɨ utaaho wo komɨ ikwauhɨrɨ apɨpaahɨ bɨwatesɨhɨ wɨndɨ dosi dahomaayaho gwɨtɨhotɨ autaahɨ nanototihɨhoai numwaasi nasawaayopo. Siyauhɨ Jisaasiho kiyaamɨ sawahopɨ gɨwunyaahohɨtɨhandɨ usonataise. Usonatosatɨ utaaho komɨ ikwauhɨrɨ bɨwatesɨhoai saundataase. “Nisɨ maasɨho andɨtitɨpɨ maarɨho wɨhitane. Nɨnɨ kinyɨ maipɨhaiwa nehɨmataayono,” undataase.
23453  MAT 9:5  Pɨwɨha kɨmairamɨ maahɨwaanɨhɨ usaayataise? Nɨnɨ satɨtandɨmaaro? ‘Nɨnɨ kinyɨ maipɨhaiwa nehɨmataayo tɨtandɨmaaro e kinyɨ timbɨpa nehɨmataayonɨ dosi numwe,’ tɨtandɨmaaro?
23454  MAT 9:6  Isɨ amɨ Isɨhiyaamɨ Saahonɨnɨ Jɨhonisapɨ ko yapɨpataapɨhɨ isɨhiyaamɨ maipɨhaiwa nemwaitandɨ kɨmaapɨ Autaahaatɨhomɨ watɨpɨhandisahore tɨwɨ sahɨ mmondaatɨwɨ nɨnɨ sangi saindɨ nasisɨtaano,” undatɨ isɨhiyaisɨ kaundataase. Saundatosatɨ utaaho komɨ ikwauhɨrɨ bɨwatesɨhoai saundataase. “Nepapɨ dopɨ kinyɨ yutɨhɨrɨ gwaasɨha nesi kinyɨ aŋɨpɨpɨhapɨ numwe,” undataase.
23457  MAT 9:9  Jisaasiho sapɨhɨ aŋɨpɨpɨhɨ namasi taatɨ daihɨra notaatɨ nɨnɨ Matiyuhonɨnɨ Romɨhandaahapɨ gamanɨhopɨ nawɨho isɨhiya nahatiyaamɨ nehohɨhonɨnɨ aŋaaŋɨ nisɨ opisihandaapɨhɨ bimonɨhɨ ninjataise. Ninjatosatɨ Jisaasiho nɨngi sandataase. “Kɨnyɨ nambɨ nɨngi nanipinje,” ndihɨ nɨnɨ dosi Jisaasihoai nɨwipinjataayo.
23462  MAT 9:14  Kaihɨ Jonɨho isɨhiyai waapohora baawusisɨhoai nuwipinjohiyɨhiya Jisaasihoenda napɨwɨ sawana kiyaunɨ Parisihiyaunɨ asisɨha waiwaara nandapa namaanɨwɨ onaayohɨtɨhandapɨ Jisaasihoai saundɨwɨ nunjenawaayopo. “Nyahunɨ Parisihiyaunɨ nyamɨhatɨ siyaahiyaane, Autaahaatɨhopɨ gaapundaatɨ koaisa pɨwaatɨndaahura asisɨha waiwaara nandapa namaanaatɨ onaayahaayo. Nyahɨ siyahaayonɨ amɨ gi nangipinjawɨ kinyɨ otɨpɨpatɨ mmonɨwɨ nepɨ kiyohiyɨmiya napaapɨ nandapa wonjɨ masɨhonjɨsangi apɨpaahɨ onaamaayopo?” undawaatopo.
23463  MAT 9:15  Saundauhɨ amɨ Jisaasiho kiyai saundataase. “Nɨnɨ wonɨnɨmesanɨhura nandapa namaanɨwɨ onaiwɨ maarɨho asɨpaitaatɨwɨhiyaasɨ wanɨ nɨnɨ kiyaisatɨ maasɨ bindataayonɨ nisɨ otɨpɨpatɨ kaiwɨ nanipinjoyɨmiya nandapa onaamaiwɨ nanawaayopo.
23466  MAT 9:18  Jisaasiho taatɨ sandɨ saundihɨ Judaahiyaamɨ aŋaaŋɨ pɨwɨhaapɨ ahoyanohaaŋaaŋɨ ja bimisɨho mɨtɨho Jisaasihoenda nasatɨ komɨ auhɨraapɨhɨ atotɨpɨwesatɨ bindata saundataase. “Nisɨ maasɨhaama wanɨ kaatɨnɨhɨ napwise. Napwisɨ amɨ kɨnyɨ nambɨ ikwɨrɨ ahɨwisapɨ ahowimasamɨhɨ nepa jahɨra asaamaatimatatɨ bimɨtaisɨ namme,” undataase.
23470  MAT 9:22  Siya iwisɨhɨ Jisaasiho nepemaita kaati iwinjata saundataase. “Itapo kɨnyɨ andɨtitɨpɨ kinyɨ maarɨho wɨhitane. Nisapɨ kɨnyɨ gɨnunyaahingɨtɨhanda kinyɨ timbɨpa jɨtɨmahingɨtɨhandɨ owesendaiso,” undataase. Aihɨ ketɨ kuraanɨhɨ saatɨ apopaatamɨ timbɨpa timbiya jɨtɨmasɨpɨpa gausendaise.
23471  MAT 9:23  Aihɨ Jisaasiho utaaho awaisɨhomɨ aŋaaŋɨ nandaataise. Nandaatɨ aŋaaŋɨ mmonata isɨhiya maarɨho tundihɨ awirɨhɨrɨ taawɨ awirɨtɨwɨ ŋuŋaatɨwɨ gwauhɨ usonataise.
23472  MAT 9:24  Iwinjatosa saundataase, “Kɨmaatɨ apopɨ metɨmaatɨ napotaamaise. Owe. Kaatɨhɨ nehɨ nanotondaise. Nanototihɨ ahowimatandiyonɨ sahɨ noaipapɨse,” undataase. Saundihɨ kiya isɨhiya nahatiya awirɨtɨwɨ gwɨwɨ bimohiyɨhiya dopɨ Jisaasihoai kɨnyɨ akɨtatɨnno undɨwɨ sisɨpundawaayopo.
23475  MAT 9:27  Iyataatɨ Jisaasiho sapɨhɨ aŋɨpɨpɨhɨ taatɨ naihɨ utaahurɨ yahurɨ kuramɨ ndɨha maipɨta asɨhatihɨ wɨndɨ baimɨ minjapɨhurɨ koai nuwipinjai nomaise. Nuwipinjai nomaamɨ Jisaasihoai saundamaase. “Daawitɨhomɨ mwaahoŋɨ awaisɨhoŋe, yɨhoaanyangi kinyɨ maarɨho asɨpɨnyime,” undɨmɨ kaahaundamaise.
23476  MAT 9:28  Aihɨ Jisaasiho aimɨ notɨ aŋɨtɨtɨhɨ nandaatɨ bimihɨhura kurɨ ndɨha maipɨhurɨ nandaapɨ koai iwinjamaise. Nandaapɨ iwinjasɨhɨ kuri Jisaasiho saunda nunjenataise. “Sɨhoaahɨ nɨnɨ sɨhoaasamɨ ndɨha asɨhatisɨma nga nasorɨhaitandɨ akɨtɨnɨhɨ baimɨ nisapɨ gɨnunyaamaiso?” unda nunjenataise. Siyatɨ nunjesɨhɨ amɨ kurɨ Jisaasihoai saundamaase. “Ye Awaisɨhonye, yɨhoaaŋɨ siyaha gɨhunyaahaayo,” undamaase.
23481  MAT 9:33  Numwaasi nasauhɨ utaaso so komɨ maahomwaaŋɨ napupwasɨhomɨ omaŋɨtɨtɨhapɨ Jisaasiho itɨpɨho maipɨho isɨhiyaamɨ pɨwɨha nema kiyaamɨ maahomwaaŋɨ nɨwisapusɨhɨ pɨwaamaatɨwɨhoai netɨ ipaahaapɨ natausaasihɨ noaipasi naihɨ utaaso so pɨwɨha namasatɨ pɨwandaase. Siyatɨ komɨ maahomwaaŋɨ nɨwusainjɨhɨ pɨwaatihɨ isɨhiya Jisaasiho nɨwusoaasɨhɨ iwinjahohiyɨhiya awaindɨhandɨ mɨtaahɨ gwɨnyapepɨ satawaatopo. “Nyahɨ siyaahandɨ jɨhɨ wɨndɨ yapɨpatɨ Isɨraherɨhanda namoaipasɨhɨ monaahiyaanɨne,” tɨwɨ ese tawaatopo.
23485  MAT 9:37  Siyatɨ kiyaapɨ maarɨho tundihɨ Jisaasiho komɨ otɨpɨpatɨ mmonɨwɨ nepɨ kaiwɨ maawɨ nuwipinjauhɨ daisawɨhiyai saundataase. “Nandapa osaataatɨ kɨpwɨtaatɨwɨhapa aimɨ asakiyatɨ tɨmendaahandɨ kandɨ kɨpwɨwɨ nepɨ ahoaitaatɨwɨhiya yahingwaasɨhɨhe.
23492  MAT 10:6  Siyawaawɨ sahɨ nehɨ isɨhiyaatɨ Isɨraherɨhiyaatamɨ yapɨpatɨ aunahɨpata nuwɨ samɨ isɨhiya Isɨraherɨhiya maasapɨho sipɨsipɨhandamataiwɨ owetohiyɨhiyaapɨhɨ nuwɨse. Nuwɨ daapɨ numwaapɨ nepɨ ahoyawɨse.
23502  MAT 10:16  Kanyatatosa Jisaasiho pɨwɨha bihɨwainja sanyatataase. “Atiwɨse. Nɨnɨ sangi maasapɨho sipɨsipɨhandamataiwɨ andɨtɨmitɨwɨ napaisaatɨ nanɨhaiwɨhiyaatangi isɨhiya suhɨrɨ ainjɨhɨrɨramataiwɨ tipɨ ikɨwɨ tahamanɨwɨ nopɨsasɨwɨhiyaamɨhatɨhɨ nandɨsoaasataayo. Siyataayonɨ sahɨ baiwɨ akwɨranɨhomataiwɨ mɨhopɨ mɨhaapɨ japepinjawɨ gwɨnyaapɨ mmotɨnɨwɨ amɨ koho dɨpɨhomataiwɨ nehɨ aŋɨnɨ napaisaatɨ otɨpɨpatɨ kaiwɨ daiwɨse.
23509  MAT 10:23  Nɨnɨ akɨtɨnɨhɨ sangi kasatataato, sahɨ Isɨraherɨhiyaamɨ aunahɨpɨhaiwaara wɨndɨ gaamapɨ otɨpɨpatɨ kaimɨ nuwɨ sangɨ owemasaihɨhura Nɨnɨ Isɨhiyaamɨ Saahonɨnɨ Jɨhonɨnɨ jahɨra napɨto. Nisɨ napɨtandɨhura detɨsɨ aunahɨpatɨ wuwanɨnɨhɨ nuwɨ nandaahohɨpata mɨhotɨwɨmapɨ bɨmisotɨwɨse. Aunahɨpitɨ sataahiya sangi tɨsapɨ mwɨsapɨ naaŋɨhaiwa nasamisaihaahɨ kapɨhɨ namasi amɨ wɨtaahapɨ sahɨ yanɨhɨmapɨ nisɨ pɨwɨha nanesi kaundɨtaatɨwɨ nuwɨse.
23512  MAT 10:26  Sanyatatosa nyangi sanyatataase, “Nisɨ otɨpɨpatɨ kaiwɨ nisɨ pɨwɨha gaahaiwa isɨhiyai sahɨ kaundohɨwaiwa sɨhɨhura Autaahaatɨhomɨ ndɨhetɨ ausaimanɨndaise. Iyatɨ isɨhiya maipɨhaiwa sangi kasisohɨwaiwaisangi amɨ sɨhɨhura Autaahaatɨhomɨ ndɨhetɨ ausaimanɨndaise. Isɨ sahɨ kiyaapɨ yamaiwɨ nisɨ otɨpɨpatɨ nanɨhaiwɨ kaiwɨ daiwɨse.
23514  MAT 10:28  Iyawaawɨ sahɨ isɨhiya samɨ maarɨhoai wɨndɨ tɨmapɨ nehɨ samɨ ambɨpatisaahɨ tiwɨtaatɨwɨhiyaapɨ sahɨ wɨndɨ yamaiwɨse. Nehɨ Autaahaatɨho samɨ ambɨpatunɨ maarɨhounɨ ahoya maawɨ tiwa netɨ sisɨhaapɨhɨ tɨhoaitandɨhopaahɨhɨ yaiwɨse.
23520  MAT 10:34  “Sahɨ wɨndɨ nisapɨ saiwɨ gɨmunyaapɨse, ko nyahɨ napaisaatɨ pɨwanna tɨmuna bimɨtɨhaahandɨ yapɨpataapɨhɨ nesi nasahoe tɨwɨ gɨmunyaapɨse. Owe. Nɨnɨ sahɨ napaisaatɨ pɨwannɨwɨ bimɨtaatɨwɨhandɨ nesi napɨtɨhonɨnɨmaahe. Namatana pwɨsɨpɨyaipa nesi napɨtɨhonɨne.
23529  MAT 11:1  Aihɨ Jisaasiho komɨ otɨpɨpatɨhiyaanɨ aposerɨhiyaanangi pɨwɨha wɨnɨhɨnyata kanyatiwaiwa katatɨ owematosatɨ otɨpɨpatɨ kaitɨhaawɨ nyangisɨ natanyoaasataise. Natanyoaasamapɨ sapɨhɨ namasi kapɨhɨ aunahɨpɨhaiwa detɨ ahetiwaiwaara isɨhiyai kataunja pɨwɨha ausaitandɨ daimɨ notaise.
23531  MAT 11:3  Natausaasihɨ nuwɨ noaipapɨ Jisaasihoai saundɨwɨ nunjenawaayopo. “Kɨnyɨ Jonɨho satatɨ Autaahaatɨhomɨ gaahaiwa watɨpɨhaiwa isɨhiyai iwɨtatamaŋɨtandɨhaiwa nesi napɨtaise tisɨhoŋɨ koŋo? E wopɨ nyahɨ jatɨtɨhaawo?” undɨwɨ nunjenawaayopo.